رسوب الکتروشیمیایی آلیاژ نیکل – مولیبدن از حمام کلریدی

دکتر محمد قربانی، مهندس سعید میر مسیب، مهندس ابوالقاسم دولتی

در مطالعه حاضر رسوب الکتروشیمیایی آلیاژ نیکل – مولیبدن از حمام کلریدی بررسی گردید. به منظور ایجاد پوشش عاری از اکسیدها و هیدروکسیدهای فلزی از سیستم کمپلکس کننده دو جزئی سیترات سدیم- کربوکسیلیک استفاده شد. پارامترهای حمام از جمله دانسیته جریان، پتانسیل کاتدی، ترکیب شیمیایی حمام و مواد افزودنی آلی بر روی ترکیب شیمیایی پوشش بررسی شده است. بررسیهای نشان دادند که وجود اسیدکربوکسیلیک در حمام از یک سو باعث افزایش درصد مولیبدن موجود در رسوب آلیاژی و از سوی دیگر موجب ایجاد رسوباتی کاملا براق، مسطح و یکنواخت می گردد. همچنین با افزایش دانسیته جریان، درصد مولیبدن پوشش آلیاژی کاهش می یابد. ضمنا ترکیب شیمایی پوشش تایع نسبت مولیبدن به نیکل موجود در حمام می باشد و همچنین با افزایش آن میزان مولیبدن در ترکیب رسوب آلیاژی افزایش می یابد. با رسم منحنی های کرونوپتانسیومتری، پتانسیل نشست رسوب الیاژی بدست آمده و با استفاده از آن منحنی دانسیته جریان جزئی نیکل و مولیبدن با تغییر پتانسیل رسم گردید. بررسی این منحنی ها نشان می دهد که سرعت نشست نیکل با افزایش پتانسیل در حال افزایش است ولی مولیبدن با جریان حدی و با سرعت تقریبا ثابت رسوب می نماید. ساختار میکروسکوپ الکترونی پوشش نشان می دهد که رسوبات به صورت کلنی های کروی رشد کرده که هر کلنی حاوی ذرات مجاور یکدیگر می باشد.
واژه های کلیدی: رسوب آلیاژی، نیکل، مولیبدن، حمام کلریدی، سیترات سدیم، اسید کربوکسیلیک.